De kracht van vakkennis - verhalen van de wp dl3

In 2011 werd ik directeur van de basisschool van de Werkplaats Kindergemeenschap in Bilthoven. Een school met een rijke traditie en zeer bijzondere geschiedenis. De school van Kees Boeke, zijn vrouw Betty. De school waar de prinsessen eens op hebben gezeten (maar ook weer vroegtijdig hebben verlaten). Een van de scholen in de jaren dertig van de vorige eeuw die paste bij de onderwijsvernieuwers zoals Montessori, Freinet, Steiner en Boeke dus. 
Een bijzondere school en een school als alle anderen in het land. Over de door mij ervaren 'bijzonderheid' schrijf ik een aantal columns. Zoals altijd om anderen te inspireren om eens te overwegen of zichzelf af te laten vragen: waarom doen wij het nu eigenlijk precies anders?


Vandaag bij het laatste bezoek van een school aan de WP waar ik bij zal zijn, werd het mij nog eens gevraagd. Zo mooi, zo bijzonder, waarom zou je vertrekken?
Het antwoord dat ik daarop gaf vind ik belangrijk om hier nog eens te vermelden, in het kader van deze 'verhalen van de WP'. De Werkplaats is niet het mooiste, het beste uit het land. Er zijn zoveel mooie prachtige verhalen te vertellen bij zoveel andere bijzondere scholen en over bevlogen leerkrachten. Passend bij de cultuur waar ze staan, ambities op de punten die passen bij hun eigen leerlingen. En juist dat, voor een brede blik in het onderwijs, dat boeiende vak, hoop ik weer tegen te komen. Daar ben ik zeker van. Deze verhalen gaan niet over het 'beste dat er te vinden is', het gaat over mooie elementen van het onderwijs. Zoals dat dus overal wel te vinden is. 
Maar dit terzijde.

Vakkennis.

Niets zo mooi als les te krijgen van een leerkracht wiens vakkennis over zijn lippen stroomt. Inspiratie, bevlogenheid, kennis, vakmanschap. Dat is voor de leerkracht nog niet zo eenvoudig om op alle gebieden die kennis en bevlogenheid in zich te hebben. Ik ken het nog van mijn eigen leraar zijn op een school zonder vakleerkrachten. Gym, muziek, rekenen, taal, spelling, geschiedenis, creativiteit, natuur. De boekjes gaven zelden of nooit de inspiratie. En het lukte mij bij het ene vak wat beter dan bij het andere om de kinderen te kunnen inspireren. Het moet je maar gegeven zijn om alles te beheersen. 

'Om ieder kind te helpen worden wat het is', verleidt ons tot het aanbieden van een breed, zeer breed aanbod. Met 'hoofd, hart en handen', verplicht ons om dit alles aan te bieden. 

Met veel plezier, aan het einde van de werkweek begeef ik mij in de danszaal waar een zeer bekwame en altijd bevlogen vakmedewerker dans  de danslessen geeft aan kleuters tot en met groep acht. Nog steeds na 6 jaar ben ik verrast over zoveel intrinsieke vrijheid van de werkers die hier onder leiding van haar de vrijheid genieten om te improviseren op muziek en elkaar uit te dagen. Ik hoor haar nog eens aanmoedigen 'vanuit het lichaam, gebruik de ruimte!'. 
Heel soms wil ik wel eens een pasje meedoen om te ervaren hoe lastig dit kan zijn wanneer je dit nooit hebt meegekregen in je jeugd. 

Met minstens zoveel plezier beland ik heel af en toe op de natuurzolder. De vakmedewerker natuur schudt alle kennis over de natuur uit haar mouwen. Alles lijkt ze te weten. Vol overtuiging vertelt ze de bijzondere verhalen van de natuur, trekt ze materialen op tafel, laat ze kinderen genieten van de nachtbeelden van de infraroodcamera in het bos (dassen!) en even later laat ze de jongste kinderen als ganzen vliegen om de boerderij heen. Op weg naar een overwinterplaats in Nederland. Er is geen kleuter meer die dat vergeet. (en dan de momenten van 'eetbare planten, thee trekken, een vuurtje in de kring buiten op de eikenstammetjes). 

Ik doe de andere vakmedewerkers tekort. Gym, twee keer in de week van een vakdocent. Muziek van zeer kundige muzikale vakmedewerkers. Zingen vanuit het hart. Het wordt heus, net als de andere vaklessen, niet door alle werkers met evenveel enthousiasme bezocht, maar ze hebben het tenminste jarenlang aangeboden gekregen om zelf te kunnen ontdekken of zij het talent bij zichzelf konden en wilden aanboren. 

Dans, muziek, zang, beweging, het komt allemaal samen tijdens het 'Onder de bogen festijn' aan het einde van het schooljaar. Een van de tradities van de school. Daarover in een ander verhaal weer meer. 

Waar betalen jullie het van?, is de meest gestelde vraag van andere scholen bij een bezoek aan ons.

De Werkplaats heeft een inkomensafhankelijke ouderbijdrage. Vrijwillig zoals bij alle scholen. Maar (bijna) alle ouders zien de waarde hiervan in, kiezen mede hierom de school voor hun kind. En door het inkomensafhankelijk te maken is het een school voor alle kinderen. Zoals Boeke het met zijn gemeenschapsgedachte heeft bedoeld. 

Hoofd, hart en handen, om ieder kind te helpen worden wat het is. 
 

Alle blogs

Bestuurder in een koepel (16-10-2018)

Dank je de koekoek (26-08-2018)

Werkdruk? (26-07-2018)

Tekort (21-07-2018)

Betekenisvol zijn (25-06-2018)

Jij-bak (15-04-2018)

Het is mooi (geweest) (20-03-2018)

de leerKRACHT (14-03-2018)

Het verleden koesteren (09-03-2018)

Volg het onderwijsgeld #1 (05-03-2018)

Omdat het genoeg is (02-02-2018)

ResearchED Amsterdam (21-01-2018)

Ruimte - verhalen van de Werkplaats dl 5 (18-12-2017)

Afgebroken muren - verhalen van de WP dl 4 (01-12-2017)

De kracht van vakkennis - verhalen van de wp dl3 (30-11-2017)

Woorden - verhalen van de wp dl2 (29-11-2017)

Verhalen van de WP - dl1 (28-11-2017)

In de rij (23-11-2017)

Binnensluiten (11-11-2017)

Het register (18-07-2017)

De pedagogiek als basis (25-01-2017)

Uitsluiten (21-01-2017)

Speciaal vakmanschap (12-11-2016)

World teachers day (05-10-2016)

Een verschil (21-08-2016)

De glimlach van een kind (14-10-2015)

Akkoord (12-05-2015)

Proeftuin voor het leven (18-04-2015)

Ogen (12-03-2015)

Angst (10-02-2015)

Onderwijsmoment (04-01-2015)

IJsje (17-12-2014)

December (07-12-2014)

mens (04-12-2014)

Storm (22-11-2014)

De muur (09-11-2014)

De pengreep (15-10-2014)

Veranderaars (02-10-2014)

Roltrap toch naar de maan (30-09-2014)

Vertrouwen (27-09-2014)

Alphabet een recensie (14-09-2014)

Ha Juf (10-09-2014)

De lat (06-09-2014)

Het knelt in het onderwijs. (20-08-2014)

Huh gaaaay (27-07-2014)

Balans (25-06-2014)

Ben je er? (18-06-2014)

Naieveling (04-06-2014)

Oefenplaats (16-05-2014)

De waarde van het hart (12-05-2014)

Education of the heart (11-05-2014)

'The Untitled document' (28-04-2014)

Koningsspelen (25-04-2014)

De kracht van onderwijs: pedagogisch tact (12-04-2014)

Aandacht (26-03-2014)

Volgzaamheid als excuses (05-03-2014)

En morgen (23-02-2014)

Het begin van het einde (23-02-2014)

Wie was je (16-02-2014)

Overheid beslist: gemiddelde lengte met 2 centimeter omhoog. (31-01-2014)

Een geluk (29-01-2014)

De passie voor het leven (20-01-2014)

Je eerste examen (17-12-2013)

Toekomst (27-09-2013)

Wedstrijd (14-09-2013)

Dijsselbloem: a vous. (21-08-2013)

Van de zotte in de woestijn (15-08-2013)

Operatie passend onderwijs (07-08-2013)

Houd ze binnen (05-07-2013)

Maakbaar (16-06-2013)

Onmeetbaar (15-06-2013)

Buitensluiten (28-05-2013)

Stinkende best (18-04-2013)

Ieder kind heeft het recht (04-04-2013)

Worden wie je bent (15-03-2013)

Voorbereiding op het leven (10-02-2013)

Winnen (02-12-2012)

Koker (10-11-2012)

Geen VMBO.. toch? (08-10-2012)

Tegenpolen (29-09-2012)

Slim (29-06-2012)

Zoals ik ben (23-05-2012)

Het is de toon (18-05-2012)

School (13-05-2012)

70 managers (27-04-2012)

Vruchtbare grond (17-04-2012)

Het medisch model (22-01-2012)

Bloemen zijn rood (03-01-2012)

Held (02-10-2011)

The times they are a-changin' (03-08-2011)

Over de streep (31-07-2011)

Het ongeplaveide pad (09-07-2011)

struggle (11-06-2011)

Out of the box (07-06-2011)

De wonderen der techniek (06-06-2011)

Nieuwe tijden (28-05-2011)

Van niets naar iets (26-05-2011)

Het zout der aarde (25-05-2011)

Productdenken (24-05-2011)